Total Pageviews

Showing posts with label trafalgar. Show all posts
Showing posts with label trafalgar. Show all posts

Friday, 24 September 2010

'State Fair'




Y Cymro 24/09/10

Roedd 'na gryn gynnwrf rai misoedd yn ôl, pan gyhoeddwyd fod drama gerdd unigryw Rodgers & Hammerstein ‘State Fair’ i’w weld yn y Trafalgar Studios am gyfnod byr. Dyma’r tro cyntaf, yn ôl yr ‘ohebiaeth, i ddrama gerdd gael ei lwyfannu ar lwyfannau’r Stiwdio. Fel ymwelydd cyson â’r theatr dros y blynyddoedd, mi wyddwn fod yma ddau ofod cwbl wahanol - y prif ofod enfawr, a fu’n llwyfan i gynyrchiadau cofiadwy fel ‘Bent’, ‘Entertaining Mr Sloane’ a ‘Holding the Man’ i’r stiwdio danddaearol llawer llai a fu’n gartref i ‘A Night in November’ a ‘Private Peaceful’ i enwi ond dwy. Dwy fonolog gyda llaw! Dychmygais mai’r prif lwyfan fyddai’n addas ar gyfer y sioe enfawr hon, gyda cherddorfa yn nyfnderoedd y ‘pit’ a’r setiau mawr yn sefydlu’u hunain fry uwchben.

Ond, na... unwaith yn rhagor, cael fy swyno gan bosibiliadau llwyfannau llai, gweledigaeth arbennig y cyfarwyddwr a chryfder cwmni o 14 actor i gyflwyno stori epig i gyfeiliant piano sydd hefyd yn rhannu’r hances boced o lwyfan gyda’r cwmni!

State Fair’ ydi’r unig ddrama gerdd a gyfansoddodd Rodgers & Hammerstein yn arbennig ar gyfer y sgrin fawr. Ym 1945, gwelwyd y ffilm am y tro cyntaf, gyda chaneuon cofiadwy fel "It Might As Well Be Spring" a "It's A Grand Night For Singing".

Dilyn hanes teulu’r Frake dros gyfnod o dridiau ydi’r prif ffocws, wrth iddyn nhw baratoi ar gyfer yr Iowa State Fair. Mae gan bob aelod o’r teulu obeithion gwahanol am y ffair fel y fam ‘Melissa’ (Susan Travers) sy’n awyddus iawn i ennill y gystadleuaeth goginio gyda’i briwfwyd unigryw, sy’n boddi mewn brandi! Mae’r tad ‘Abel’ (Philip Rham) yn rhoi’i obaith i gyd ar y baedd ‘Blue Boy’ tra bod eu mab ‘Wayne’ (Karl Clarkson) am ddysgu gwers i’r stondinwyr, sy’n eu twyllo’n flynyddol o’u harian prin. A’r gobaith olaf yw’r ferch ‘Margy’ (Laura Main) sy’n dyheu am unrhyw beth fydd yn llwyddo i lonni’r lleddf yn ei bywyd llwm.

I gyfeiliant hudolus Philippa Mumford ar y piano, llwyddodd y cwmni i fynd â ni ar y daith flynyddol , a sawl golygfa fel y daith yn y cerbyd yn gofiadwy tu hwnt, diolch i ddychymyg theatrig a gweledigaeth y cyfarwyddwr Thom Southerland.

O dderbyn y cyfnod, a’r pynciau dan sylw, (ac efallai cyfyngderau’r gofod) roeddwn i’n falch iawn bod yna elfen gref o’r tafod yn y boch drwy’r cynhyrchiad, ac oherwydd hynny, cefais fwynhad mawr o’u gwylio. Mae rhan o’r clod am hynny yn aros efo’r cyfansoddwyr sydd i’w canmol i’r cymylau am droi stori am deulu, baedd a brifwyd yn ddrama gerdd ddwy awr a hanner (bron) o hyd!

Cafwyd chwip o berfformiadau gan y flonden drwsiadus ‘Emily Arden’ (Jodie Jacobs) sy’n dwyn calon y mab ‘Wayne’ a hefyd y ddau gymeriad cwbl gomig y ffotograffydd ‘Charlie’ (Gillian McCafferty) a’r Beirniad meddw (Anthony Wise).

O astudio’r rhaglen yn fwy manwl, cefais wybod mai yn un o fy hoff theatrau llai sef y Finborough y llwyfannwyd y gwaith am y tro cyntaf, a hynny’n egluro’n llawn pam bod yr hances boced o lwyfan y Trafalgar yn apelio’n fawr at y cwmni, sydd wedi arfer cyflwyno’r cyfan mewn gofod llawer llai!

Prawf arall mai nid y maint sy’n bwysig, ond y ddawn a’r weledigaeth. Yn anffodus unwaith eto, fe ddaeth ymweliad byr y cwmni i ben .

Friday, 14 May 2010

'Holding the Man'






Y Cymro – 14/05/10

Pan ddarllenai fod y dramodydd wedi marw cyn gweld y cynhyrchiad cyntaf o'r ddrama, fedrai'm peidio â theimlo ing o dristwch sy'n aros gydol y sioe, fel cysgod dros y cyfan. O'r gweithiau diweddar, mae'n debyg mai'r ddrama gerdd 'Rent' yw un o'r enghreifftiau gorau gan y bu Jonathan Larson farw noswyl yr agoriad swyddogol. 'Holding the Man' yw'r ail, y profais yr wythnos hon.

Yn seiliedig ar y gyfrol o'r un enw, sydd wedi gwerthu miloedd o gopïau ar draws y byd, mae'r stori yn adrodd hanes Tim Conigrave (Guy Edmonds) a John Caleo (Matt Zeremes), dau gyfaill o ddyddiau ysgol, sy'n syrthio mewn cariad, ac yn treulio gweddill eu hoes (byr) efo'i gilydd. Dilynwn eu hanes o'r ysgol uwchradd yn y saithdegau, drwy'r amrywiol gynyrchiadau theatr y bu'r actor Tim yn rhan ohonynt i ryddid rhywiol a bywyd lliwgar yr 80au. I ddyn hoyw, roedd yr wythdegau yn gyffrous, yn gymysg o gyffuriau, cerddoriaeth, gwyliau a nifer diderfyn o anturiaethau rhywiol. Yn gysgod dros y cyfan oedd y cancr anesboniadwy, a ddaeth i’w adnabod fel y clefyd AIDS. Ym 1985, cafodd y ddau brofion am y firws HIV, ac yn drasig o drist, eu profi’n bositif.

Stori gariad angerddol sy yn yr ail ran, wrth i iechyd y ddau wanhau, ac wrth i’r ddau ŵr ifanc geisio parhau i fyw eu bywydau mor llawn â phosib, yng ngwyneb y gelyn cudd oedd yn lladd oddi mewn. Er mai Tim oedd yr un mwyaf gwyllt o’r ddau, John a fu farw gyntaf ym 1992 yn 32 oed. Wedi ei nyrsio hyd ddydd ei angau, a delio gydag anfodlonrwydd y tad i dderbyn salwch na rhywioldeb ei fab, mae Tim yn bwrw ati (yn ei waeledd) i gyfansoddi stori a drama am ‘The First Boy I Loved’ a ddaeth maes o law i’w alw’n ‘Holding the Man’ sef term sy’n perthyn i reolau peldroed Awstralia, sy’n cael ei gydnabod fel trosedd.

Bu farw Tim ym 1994, yn 35 mlwydd oed, flwyddyn yn unig cyn cyhoeddi ‘Holding the Man’ am y tro cyntaf. Yn 2006, yn sgil poblogrwydd eithriadol y gyfrol ar draws y byd, aeth Tommy Murphy at i addasu’r gwaith yn ddrama lwyfan, er mwyn cadw stori a neges y ddau yn fyw.

Does na’m dwywaith fod stori ddirdynnol o drist y ddau yn cydio’n ddwfn yn yr emosiynau. Brofais i erioed gynulleidfa lawn y Trafalgar Studios mor llonydd o dawel, wrth i’r dagrau ddisgyn tua diwedd y sioe. Clod yn wir i’r cyfarwyddwr David Berthold ac i’r addasydd Tommy Murphy am ddelio mor gelfydd â’r deunydd sensitif.

Mae gan bob cyfarwyddwr neu gynllunydd ei arddull unigryw, a hawdd iawn oedd gweld stamp Brian Thomson, cynllunydd y sioe liwgar ‘Priscilla Queen of the Desert’ ar y sioe yma hefyd. Roedd yma feddwl gofalus i’r set a’r goleuo, a’r cyfan wedi’i briodi’n berffaith gyda’r digwydd. Yn wledd i’r llygaid, wrth i fylbiau unigol y drychau colur, oleuo’n gynnil i gyd fynd â naws yr olygfa. Felly hefyd y llawr oedd yn newid ei liw drwy hud y dawnsio disgo, hyd at goch y peryg wrth i’r firws gydio.

Mae yma’n sicr gynhyrchiad y byddai’n ei gofio am amser hir. Nid yn unig am y deunydd a’r set, ond am berfformiadau cry’r cwmni cyfan, sy’n cynnwys Jane Turner o’r gyfres ‘Kath & Kim’, Simon Burke, Oliver Farnworth ac Anna Skellern. Roedd y pum munud o gymeradwyaeth lawn ar y diwedd, yn dyst i lwyddiant y sioe, a chof da'r ddau dan sylw.

Mae ‘Holding the Man’ i’w weld yn y Trafalgar Studios tan y 3ydd o Orffennaf.